Saturday, August 29, 2009

ทำงานร่วมกับแพทย์

อย่าปล่อย ให้แพทย์สั่งยา ตามลำพัง
ผิดบ้าง
ถูกบ้าง
เภสัชกร ก็จ่ายยาไป
เภสัชกร ไม่ใช่เด็กจ่ายยา

เภสัชกร ต้องรู้ ว่า ผู้ป่วยแบบนี้ ต้องสั่งยาอย่างไร
ห้ามสั่งยาอะไร
ปัญหาด้านยามีอะไรบ้าง

และจัดการปัญหาอย่างไรครับ

Saturday, August 15, 2009

เภสัชกร ไม่ใช่แค่พระรอง

จำได้สมัยผมเป็น นักศึกษาเภสัช อาจารย์ท่านหนึ่งสอนผมว่า เภสัชกร ต้องเรียนรู้การเป็นพระรอง

เพราะเราไม่ใช่พระเอกใน โรงพยาบาล

Wednesday, July 29, 2009

ตัวทวีแห่งงานสาธารณสุข

ผมเอง เป็น เภสัชกร ทำงานมานาน เป็นคนพูดตรง บางครั้งเพื่อนๆ ก็ไม่ชอบ

แต่การพูดตรงไปตรงมา

ทำให้เข้ากับชาวบ้าน และผู้ป่วยได้ดี มีเพื่อน ร่วมอุดมการณ์ มากกว่า 140 คน

คนอีสาน ที่พูดตรงๆ เว้าซื่อๆแต่จริงใจ

ช่วยทำงาน

1 ดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชน
2 ส่งเสริมการเลิกบุหรี่
3 เยี่ยมผู้ป่วยเรื้อรัง
(ตีพิมพ์แล้ว)

4 ป้องกัน และคัดกรองโรคเบาหวาน
5 คัดกรองผู้ติดสุรา
6 คัดกรองโรค เจอ ผู้ป่วยรายใหม่กว่า 256 คน
7 เจอผู้มี ภาวะแทรกซ้อน กว่า 355 ครั้ง 244 คน
และื่ วางระบบดูแลผู้ป่วยหนักทั้งอำเภอ....

ทุกอย่าง เริ่ม จากเภสัชกรอ้วนๆ คนเดียว ที่เป็นแกะดำใน รพ. แต่เป็นเภสัชกร ที่

เข้ากับชาวบ้านและผู้ป่วยได้่ดีครับ เป็นแกะขาวในหมู่ชาวบ้าน

เป็นคนแปลก ชอบทำงานลุยๆ ออกพื้นที่ แต่ชอบใช้สมอง ขบคิดงานวิชาการ

มีอุดมการณ์ แต่ไม่ใช่สไตล์เพื่อชีวิต
แต่ออกแนว หนุ่มเพลงรักมากกว่า


สรุป หากเจ้าหน้าที่ จริงใจ กับชา่วบ้าน ก็จะมีเพื่อนร่วมอุดมการณ์มากมาย

ที่จะช่วยทำงานจิตอาสา นี่คือ ตัวทวีแห่งงานสาธารณสุข ก็คือ คนดีๆ ในชุมชนนั่นเอง ซึ่งมีไม่น้อยเลยครับ

เพลงโปรดของผม คือเพลง ขอ ของ paradox

Tuesday, June 23, 2009

สิ่งสำคัญจริงๆ

ในการบริบาลผู้ป่วย สิ่งคำคัญก็คือ

  1. การวินิจฉัยโรคแม่นยำรวดเร็ว
  2. การรักษาตามมาตรฐาน
  3. ความร่วมมือในการใช้ยา
  4. การติดตามดูแลผู้ป่วยเข้มข้นพอ
  5. การวางระบบเฝ้าระวังอาการไม่พึงประสงค์ตลอด
  6. การพัฒนาศัยภาพครอบครัวผู้ป่วย
กล่าวโดยสรุป หากระบบพื้นฐานทำได้ดี ประสิทธิภาพจึงเกิดได้ครับ

Monday, May 4, 2009

หลงทางเสียเวลา

งาน HA กลับการเน้นผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง ที่เรียกว่า patient center นั้น
อาจมีความคลาดเคลื่อน ในการดำเนินงานเนื่องจาก

1 การเยี่ยมสำรวจภายนอก ผู้เยี่ยมสำรวจจะต้องเก็บหลักฐาน เพื่อส่งกรรมการ HA
ดังนั้น งานหลายๆ อย่างจึงเน้น หาหลักฐาน เอกสารมาส่งทำให้ระบบ HA สามารถช่วยผู้ป่วยได้น้อย
เนื่องจากมุ่งเน้นงานเอกสารนั่นเอง

2 การใช้แนวทาง หรือต้นแบบ หรือกำหนดหัวข้อในการพัฒนา
การพัฒนาคุณภาพตามแนวทางนี้ มีข้อจำกัดก็คือพยายาม จะให้ทุกๆ คนทำเหมือนๆ กัน
เพื่อเป็นมาตราฐานเดียวกัน (อาจหมายถึงห่วยเหมือนกัน)

หรือกำหนดขอบเขต ตาม process ที่แนะำนำ ซึ่งไม่อาจรับประกัน outcome หรือ impact
ของงานว่าได้ผลดีเลย ดังนั้น ระบบ HA หากมองผิดมุม จะเป็นการบังคับให้โรงพยาบาล
ทำกิจกรรมที่ไม่ได้ความ หรือมีประโยชน์น้อย

ยกตัวอย่าง เช่น การให้จัดการยาที่มีความเสี่ยงสูง ซึ่งกิจกกรรมดูเหมือว่าจะจำเป็นและเป็น
การทำให้ผู้ป่วยปลอดภัย แต่ถ้าหาก เทียบกับกิจกรรมเพิ่มความร่วมมือในการใช้ยาผู้ป่วย
จะพบว่ากิจกรรมพัฒนาความร่วมมือการใช้ยาของผู้ป่วย( drug compliance)
จะมีประโยชน์ชัดเจน และมีงานวิชาการสนับสนุน และเป็นปัญหาสำคัญในระบบยาของประเทศไทย
อย่างไม่ต้องสงสัย แต่ถูกกระแสวิชาชีพเภสัชกรรมและ พรพ. มองข้ามอย่างน่าเสียดายครับ

Sunday, March 15, 2009

แนวคิดใหม่ในการบริบาลผู้ป่วย

แนวคิดใหม่ในการบริบาลผู้ป่วย

ภก.ศุภรักษ์ ศุภเอม[1]

ยุคนี้ ถือว่าเป็นยุคในการยึดถือผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง ทุกโรงพยาบาล ในประเทศไทย หรืออาจรวมไปถึงสถานีอนามัย ผู้ป่วยยังถือว่ามีความสำคัญเสมอ แต่อย่างไรก็ตาม ภาพการทำงานในการบริบาลผู้ป่วยนั้น ยังมีความพร่าเบลอ ไม่ชัดเจน อีกไม่น้อย โดยเฉพาะการจัดการระบบยาในโรงพยาบาล ที่จุดเน้น จะอยู่ที่การดูแลแบบสหสาขาวิชาชีพ การจัดการยาที่มีความเสี่ยงสูง การรายงาน ADR หรือ แนวคิดใหม่ล่าสุด Medication Reconciliation[2] ในขณะนี้ ตามโรงพยาบาลต่างๆ จะมีการทำงานเหล่านี้ กันอย่างเข้มแข็ง หากอยากผ่าน HA แต่อย่างๆไรก็ตาม กิจกรรมทั้งหลายเหล่ายังเป็น Drug oriented เช่นเดิม ยังไม่ใช่ การยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง หรือไม่ได้ใกล้เคียงกับการดูแลผู้ป่วยแบบองค์รวมแม้แต่น้อย

การรักษาแบบฉาบฉวยของระบบโรงพยาบาลไทย

การดูแลผู้ป่วยในปัจจุบัน จะเป็นการดูแลแบบตามเหตุการณ์เฉพาะหน้า หรืออาจเรียกให้โก้ๆว่า การดูแลแบบ Counter attack คือมีผู้ป่วยมาหาเราก็ให้บริการ (attack)ไป ตามหน้าที่ ตาม job หากป่วยหนักก็ให้นอนโรงพยาบาล ภาวะฉุกเฉินก็รักษากันไป จ่ายยาให้ไป นัดครั้งหน้าหากไม่มีอะไรเกิดขึ้นวันนัดค่อยมาเจอกัน เหมือนกับว่าคนไข้มาเราก็รักษาไป ซึ่งภาพเหตุการณ์แบบนี้ก็คือ การทำเก้าอี้รอ... ให้ว่าง นี่มันไม่ใช่การบริบาลผู้ป่วย แต่เป็นการบริการลูกค้าต่างหาก ซึ่งแนวคิด วิธีการนั้นแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง โดยเฉพาะหากเป็นผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่รุนแรง เช่นโรคหัวใจวาย หัวใจขาดเลือด ลิ้นหัวใจพิการ ตับแข็ง ไตวาย ฯลฯ การจ่ายยาให้ไป แล้วให้คนไข้กลับบ้านไปดูแลตนเอง นัดครั้งหน้า ค่อยมาหาหมอใหม่ การให้การรักษาแบบนี้ ผู้เขียนให้ชื่อว่า การรักษาแบบสุดแท้แต่วาสนาครับผม ส่วนที่ขาดหายไปในการดูแลผู้ป่วยของระบบโรงพยาบาลก็คือ ความต่อเนื่อง ความรับผิดชอบในการดูแลผู้ป่วยเฉพาะราย ระบบงานจะแบ่งเป็น งานผู้ป่วยนอก งานผู้ป่วยใน งานเวชปฎิบัติชุมชน ทั้งๆ ที่ก็เป็นผู้ป่วยคนเดียวกันนั้นเอง มาหาหมอตามนัดก็เป็นผู้ป่วยนอก พอป่วยหนักนอนโรงพยาบาลก็เป็นผู้ป่วยใน พออยู่บ้านกลายเป็น งานเวชปฎิบัติชุมชน ระบบงานแบบนี้ขาดความต่อเนื่อง ไม่มีเจ้าของเคสผู้ป่วยที่แท้จริง

นอกจากนี้ วัฒธรรมการทำงานของระบบราชการยังเน้นรูปแบบ ทำกิจกรรมมากมาย มีการสร้างภาพ มีการประชาสัมพันธ์ผลงาน ระบบราชการแบบนี้เองที่ทำให้เกิดปัญหา เนื่องจากงานที่ทำไม่สามารถประเมินผลลัพธ์ได้อย่างชัดเจน ดังนั้นโรงพยาบาลที่โด่งดังมีชื่อเสียงอาจไม่แน่ว่า จะมีผลลัพธ์ในการทำงานที่ดี เนื่องจากเน้นกิจกรรมประชาสัมพันธ์กันมาก หากเป็นการทำกิจกรรมตามกระแสนิยมแล้วไซร้ ก็อย่าคาดหวังว่าจะได้ผลลัพธ์การรักษาที่ดี เด็ดขาด หากจะทำกิจกรรมให้ได้ผลลัพธ์ที่ดี ต้องทำกิจกรรมที่ตอบสนองต่อปัญหาสำคัญก่อน กิจกรรมหลากหลายเหล่านั้น จึงจะทำให้เกิดผลลัพธ์ที่ดี ได้



[1] ฝ่ายเภสัชกรรมชุมชน โรงพยาบาลอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น e mail: frxbaby@gmail.com

Friday, February 27, 2009

ธรรมชาติบำบัดช่วยได้

แพทย์ทางเลือก หรือ ธรรมชาติบำบัด
สามารถช่วยผู้ป่วยได้จริง หากผู้ใช้มีความรู้ เข้าใจชัดเจนครับ

การทำสมาธิ
ช่วยลดความดันโลหิต
ลดอาการเจ็บแน่นหน้าอก
คลายเครียด
และลดระัดับน้ำตาลในเลือด

ธรรมชาติบำบัดได้แก่
1 อาหารบำบัดโรค
2 สวดมนต์
3 อาบแดดยามเช้า
4 นวดเท้าด้วยสนามหญ้า
5 นวดตัว